Omusajja Eyamalawo Ssente za Bbanka y'Emmeeza
Omufere, enkola ey'ekyama, wiiki ey'ekitalo, n'oluyimba lw'ekisenge ky'ebinyumu olwabasinga bonna obuwangaazi.

Charles Wells yamenya bbanka e Monte Carlo emirundi egiwerako mu 1891 olw'omukisa omuwanvu n'enkola gy'atannyonnyolanga. Oluyimba olwamuwandiikibwako mu 1892 lwafuula “okumenya bbanka” enjogera. Yafiirwa ekitundu ku ssente ezo mu butiti obwo era n'amala emyaka mu kkomera olw'obufere.
Yali ani
Charles Deville Wells (1841–1922) yali yinginiya era omufere ow'olutatadde eyakuŋŋaanyanga ssente okuva ku basigansimbi ku bintu ebiyiiye ebitaaliwo. Mu Julaayi 1891 yatuuka e Monte Carlo ne £4,000 ez'ekika ekyo. Mu nnaku ttaano yamenya bbanka, ng'amalawo ssente ezaaterekebwanga ku mmeeza, emirundi egiwerako, n'agenda ne nga £40,000 nga bw'ayogera ye, obukadde bwa pawundi obuwerako leero.

Kye yakola ddala
A Daily Telegraph report of 9 November 1891, reproduced by biographer Robin Quinn, described substantial winnings and Wells’ confidence in a private system. It also described his play at trente-et-quarante, a card game. Applying roulette’s house edgeokubalaEnkizo ya kaasinoEkitundu kya buli ssente za zzaala kaasino ky'ekuuma ku kigero: 2.70% mu roulette ya Bulaaya.Soma byonna → to his entire reported campaign would therefore be wrong.
A report of a win cannot, by itself, establish a repeatable advantage. Nor can a later loss prove exactly how an earlier win happened. To evaluate a gambling method, you need the actual rules, stakes, selection method and full record, including unsuccessful attempts.
Oluyimba
Fred Gilbert’s song became closely associated with Wells through Charles Coborn’s performances. Dating needs care: Quinn gives late 1891 for publication and a probable February 1892 first performance, while the IMSLP catalogue lists 1892. That disagreement is a reason to distinguish publication from performance, rather than present one unexplained year as settled.
The song helped preserve the story, but it is not a ledger of Wells’ bets or a source for the probabilityokubalaObusobokaObusoboka bw'ekivaamu, okuva ku 0 okutuuka ku 1 oba 0% okutuuka ku 100%. Ennamba emu: 1/37 = 2.70%.Soma byonna → of his results.
Okukyala okw'okubiri n'oluvannyuma
Wells yakomawo mu kiseera ky'ekikoola ekyo n'awangula nate, n'oluvannyuma n'afiirwa ekitundu ku ssente ku lugendo mu butiti bwa 1891–92. Yasaasaanya nnyo ku lyato ery'ebbeeyi, Palais Royale, ng'akozesa ssente z'abasigansimbi; teryatuuka e Monte Carlo. Ku nkomerero ya 1892 poliisi ya Bufalansa yamukwatira e Le Havre, era mu Marisi 1893 kkooti y'e London yamusalira emyaka munaana egy'okusibwa n'okukola emirimu egy'amaanyi olw'obufere. Yateebwa mu 1899, n'afuna emyaka emirala esatu mu 1906 olw'obufere obulala, era nga mu 1911 yaddukanya bbanka ey'obulimba e Paris eyasuubizanga 1% buli lunaku, ekyamuteeka mu kkomera lya Bufalansa. Yafiira e London mu 1922. Kaasino, eyali esasudde £40,000 mu 1891 n'efuna okusinga awo mu kulangibwa, yaganyulwa nnyo mu ye.
Azaalibwa mu Hertfordshire.
Ebiwandiiko by'obuyiiya n'enteekateeka ez'obufere ez'okusiga ssente.
Monte Carlo: amenya bbanka emirundi egiwerako; awangula ≈ £40,000.
Akomawo; awangula nate.
Afiirwa ekitundu ku zo. Oluyimba, 1892. Eryato eritaasaabala kugenda Monaco.
Lwaki olugero lukulu
A memorable winner is not a test of a betting system. On a fair independent roulette game with negative-expectation bets, changing stakes according to past outcomes does not remove the house edge. But that general principle does not identify every bet Wells made or prove a precise probability for his reported winnings.
Read the story for what it reveals about publicity, confidence and evidence. Keep the mathematical model separate from historical details that the surviving records do not settle.
Ebibuuzo
Tewali bujulizi ku mmeeza. Obufere bwe bwali walala.
Obukadde bwa pawundi obuwerako, ng'ebipimo ebisinga bwe biraga.
Buli mmeeza yalina ssente ezaaterekebwanga; bwe zaggwangawo, emmeeza yayimiriranga ne baleeta endala. Kaasino teyaggwaamu ssente.
Eky'okusesa

Kaasino yafiirwa wiiki emu n'egula okulangibwa okw'ekyasa kyonna.
Ensibuko
- Quinn, R. The Man Who Broke the Bank at Monte Carlo.
- Old Bailey Proceedings Online. Omusango gwa Charles Wells, Marisi 1893 (t18930306-349).
- Schwartz, D. G. Roll the Bones: The History of Gambling.
- Kavanagh, T. M. Dice, Cards, Wheels: A Different History of French Culture.